't Lambeekstraatje

Natuur en recreatie aan ‘t Lambeekstraatje Natuur staat onder zware druk. Vrijwel alle biodiversiteitsindicatoren staan diep in het rood. Door de degradatie van ecosystemen, leveren deze ook steeds minder zogenaamde ecosysteemdiensten aan de maatschappij.

Met dit project wensen we in te zetten op de inrichting van een stukje natuur aan ‘het Lambeekstraatje’ in Deinze, met zowel aandacht voor de bijzondere natuurwaarden als het recreatief medegebruik. Het natuurgebied ‘Lambeekstraatje’ maakt deel uit van het natuurreservaat ‘Vallei van de Oude Kale’ en bestaat voornamelijk uit voormalige zandwinningsputten, spontane bossen en kleinere open plekken.

Op vlak van natuurwaarden focussen we op de natuurvriendelijkere inrichting van de voormalige zandwinningsplas. De plas heeft nog steeds zeer steile, kunstmatige oevers. We wensen over een lengte van 25 meter deze steile oever om te zetten naar een zacht hellende oever, met een positieve impact op zowel het leven op land als onder water(SDG 14 en 15).

Simultaan zetten we ook in het versterken van de natuurrecreatie als vorm van duurzaam, lokaal toerisme in eigen streek dat openstaat voor iedereen (SDG8, SDG10). De aanleg van een zacht glooiende oever zal – naast het verhogen van de natuurwaarden – het gebied ook aantrekkelijker maken voor natuurrecreatie. We wensen aan de hand van een co-creatief proces de gebruikers en buurtbewoners mee te betrekken in het project (SDG 17). Enerzijds zorgt dit voor een grotere betrokkenheid bij het project, anderzijds zorgt dit voor een inrichting van het gebied rekening houdend met de wensen van de verschillende gebruikersgroepen. We verwachte dat de inrichting een positieve maatschappelijke impact zal hebben, o.a. door het naar buiten lokken van buurtbewoners en het bevorderen van de mentale en fysieke gezondheid van burgers. We laten de verschillende actoren zelf denken, meetekenen en meewerken aan de uitbouw van de recreatieve infrastructuur, binnen de randvoorwaarde van de natuurdoelstellingen van het gebied en de budgettaire ruimte dat via het burgerbudget (en eventueel eigen kanalen) ter beschikbaar wordt gesteld. 

Wat wil je bereiken met dit project? Welke link heb je met de doelgroep of het onderwerp? 

We dienen dit project in om omwille van de volgende doelen:

- Verhogen van de natuurkwaliteit, zowel op land als in het water

o Creatie van geschikte abiotische uitgangscondities voor de hele gradiënt van nat naar droog.

o Aanzet tot herstel van het ecologisch evenwicht in de voormalige zandwinningsput door de aanleg van ondiepere zone en oevervegetatie. De aanwezigheid van waterplanten is cruciaal voor het herstel van helder waterecosysteem.

- Verhogen van de aantrekkelijkheid van de zone voor struinnatuur o Het zichtbaar en toegankelijk maken van de waterpartij verhoogt de belevingswaarde van het natuurgebied

o Via de aanleg van bijkomende recreatieve infrastructuur willen we het gebied bijkomend aantrekkelijk maken, op maat van de verschillende actoren

- Versterken van de betrokkenheid van burgers bij natuur

o Dankzij het participatief proces willen we betrokken partijen dichter betrekken bij de natuur en het natuurbeheer. Een diverse set aan belanghebbenden komtn wellicht voor het eerst zo nauw in aanraking met diverse aspecten rond de natuur (natuurinrichting, natuurbeheer, natuurwetgeving…).

- De natuurvoordelen voelbaar maken bij de buurtbewoners: minder stress, betere fysieke en mentale gezondheid, door in te zetten op natuurrecreatie.

- Op lange termijn verwachten we via een verhoogde betrokkenheid bij natuur en natuurbeheer, een groeiend draagvlak voor de biodiversiteit- en klimaatdoelstellingen.

- Een niet te onderschatten nevenresultaat is een verhoogde onderlinge communitatie van verschillende groepen. Groepen spreken vaak over elkaar, zonder echt in dialoog te gaan. Via de participatiemomenten en het natraject hopen we tot een betere verstandhouding te komen, waarin er rekening gehouden wordt met de belangen van de verschillende partijen. Natuurpunt is een van de belangrijkste spelers op vlak van natuurbeheer, natuurbeleving en natuureducatie in Vlaanderen. De afdeling Natuurpunt De Ratel – Nevele en het beheerteam Vallei van de Oude Kale zijn de belangrijkste lokale spelers, met o.a. een sterke kennis van het natuurbeleid en -beheer en met ruim 80 hectare natuur in beheer in en rond de Vallei van de Oude Kale. Als natuurbeheerder komen we zeer regelmatig in contact met de verschillende doelgroepen, vooral vanuit de vraag naar toegankelijk groen (zie ook volgende vragen). De klassieke natuurbeheersubsidies laten niet toe om in te zetten op een participatietraject en de uitbouw van recreatieve infrastructuur op maat van de diverse gebruikersgroepen. Met deze unieke steun vanuit het burgerbudget Deinze wensen we dit wel mogelijk te maken.

Hoe staat de omgeving tegenover het projectvoorstel? Op welke manier werd de buurt of doelgroep betrokken? Hoe staan zij er tegenover? Wat is de maatschappelijke relevantie? 

Via de zogenaamde ‘ecosysteemdiensten’ die de natuur aan de maatschappij levert, zullen investering in natuur zichzelf terug verdienen. In een randstedelijke context, spelen naast de intrinsieke biodiversiteitswaarde, de producerende en regulerende ecosysteemdiensten ook de culturele ecosysteemdiensten een erg belangrijke rol. In de buurt van steden fungeren toegankelijke groengebieden als mogelijke plaatsen om te ontspannen en om tot rust te komen. Naast de biodiversiteitswinsten, zorgt het project ook voor een duidelijke meerwaarde voor de natuurrecreant , de beoorgde gebruikersgroepen en bij uitbreiding iedere inwoner van de stad Deinze. Heel concreet gaat het vooral over een toegenomen fysiek en mentaal welzijn via verhoogde mogelijkheden tot natuurrecreatie . Indirect zorgt dit project ook voor vermeden kosten in de gezondheidszorg en een verwachte toename aan gezond ervaren levensjaren.

Occasionele contacten met buurtbewoners en gehoorde gebruikersgroepen wijzen steevast op de nood aan natuurplekjes om te genieten van de rust (natuurrecreanten en buurtbewoners), groene locaties voor een actievere vormen van recreatie (MTB, ruiters en fietsers) en/of plekken waar recreatie met dieren mogelijk is (ruiters, hondeneigenaars). Op basis van deze signalen gaan we ervan uit dat dit projectvoorstel gedragen is bij een breed publiek.

De noden van de verschillende actoren werden echter nog niet systematisch in beeld gebracht. Met dit project doen we vanuit Natuurpunt een extra inspanning om deze noden via een traject van burgerparticipatie in kaart te brengen. Via een proces van co-design krijgen de groepen inspraak in het uiteindelijke ontwerp van de recreatieve infrastructuur.  

Zijn er nog andere personen/organisaties betrokken (externe partners)? Wie en op welke manier?  

Buiten de aanvragers zijn nog andere belanghebbenden in het project. Ze worden betrokken via twee participatiemomenten en het proces van co-creatie. De belanghebbenden die we betrekken in het project zijn:

- Buurtbewoners (deel Lostraat en Durmenstraat) - Ruiters (incl organisator jumping)

- Hondeneigenaars (incl organisator hondentraining)

- Natuurrecreanten (zowel leden als niet-leden van Natuurpunt) - Mountainbikers (incl MTB-vereniging)

- Vissers (incl. visvereniging PFT)

- Natuurpunt (als beheerder van het natuurgebied)

- Landbouwers (als mede-beheerder van het landschap)

Belanghebbenden worden uitgenodigd voor de twee participatiemomenten, waarin de volledige groep inspraak krijgt over de inrichting van de recreative infrastructuur (co-design). Participatiemoment I:

Indien haalbaar: kennismaking - “ronde van de tafel” Voorstellen van het projectidee + schetsen van de randvoorwaarden van de recreatieve inrichting Brainstorming over mogelijkheden in kleine groepen Feedback uit groepen Oproep met vraag naar feedback bij hun ‘achterban’ en verdere aftoetsing van voorstellen aan randvoorwaarden van het project. Participatiemoment II Synthese voorstel inrichting uit Participatiemoment I Feedback vanuit ‘achterban’ over eerdere voorstellen Beslissing over inrichting recreatieve infrastructuur 

Hoe ga je het project en de activiteiten bekendmaken in de buurt? Hoe ga je andere buurtbewoners betrekken en warm maken voor het project? Op alle publicaties, promotiematerialen en uitnodigingen dient het logo van stad Deinze vermeld te worden.  

Bekendmaking gebeurt via verschillende kanalen: Het ruimere publiek wordt via gebruikelijke kanalen geïnformeerd:

o via Goed Gezegd Deinze

o het tijdschrift “De Ratel” van Natuurpunt De Ratel – Nevele

o een aankondiging via facebook (“Ge zijt van Merendree”)

o eventueel specifieke kanalen van gebruikersgroepen (zie volgende)

- Specifieke groepen worden gericht aangeschreven (bv. MTB, ruiters, hondenschool, FarField) , met vraag om dit door te geven aan geïnteresseerde leden.

- Buurtbewoners krijgen flyer in de bus

- Actuele gebruikers van het natuurgebied (en gebieden in de buurt zoals Schipdonkplas en Moleneers/Zuurhoek) worden aangesproken en enthousiast gemaakt over het project.